Wednesday, 4 February 2015

CZECHOW - krótkie formy

Anton CZECHOW - „Aptekarzowa”
Korzystając sowicie z „wolnych lektur” nie mogę dłużej przemykać koło Czechowa /1860-1904/, o którego dramatach, takich jak „Wujaszek Wania” /1899/, „Trzy siostry” /1901/ czy „Wiśniowy sad” /1904/ na ogół pamiętamy, a o krótkich formach zapominamy.

W twórczości tego klasyka literatury rosyjskiej mamy dwa okresy: pierwszy - od czasów studenckich do 1898 r., kiedy obok praktyki lekarskiej, doskonalił się w mistrzostwie „małych form literackich”, oraz drugi - MChat-owski, ścisłej współpracy ze Stanisławskim, trwający od 1898 do przedwczesnej śmierci w 1904 roku.
W tym opowiadaniu młoda aptekarzowa marzy w prowincjonalnej aptece, lecz mnie przypadł do gustu opis śpiącego aptekarza. Aptekarz... „...uśmiecha się, bo roi we śnie, że wszyscy w mieście kaszlą i stale kupują u niego krople anyżowe”.

Anton CZECHOW - „Bezbronna Istota”
cd. krótkich form Czechowa /po „Aptekarzowej”/. W tym opowiadaniu wszyscy pracownicy banku nie mogą się odczepić od namolnej, zbzikowanej klientki. Miałem nadzieję na pozbycie się jej, gdy jeden z urzędników... „...wyrzekł cichym, przytłumionym głosem: „Wynoś się stąd!”, a gdy to nie pomogło, zaryczał to samo.. Czego urzędnicy mogą się spodziewać nazajutrz, wyczytajcie, Państwo, sami. /Przypominam: 5 min. Na „wolnych lekturach/

Anton CZECHOW - „Córa Albionu”
cd, krótkich form Czechowa / po „Aptekarzowej”, „Bezbronnej istocie”/. Też wczesne opowiadanie z 1883 r., wyśmiewające rubaszność rosyjskich właścicieli ziemskich, tu, w konfrontacji ze sztywnością angielskiej guwernantki. Ale wodą na mój /antywędkarski/ młyn jest samokrytyczne qstwierdzenie wędkarza Griabowa: „...siedzę, jak hultaj jakiś, jak kajdaniarz, i patrzę na wodę, jak idiota”

Anton CZECHOW - „Damy”
cd. krótkich form Czechowa /po „Aptekarzowej”, „Bezbronnej Istocie”, „Córze Albionu”/. Oklepana prawda, potwierdzona chociażby przez Lizystratę, że D... rządzi światem. A więc banalna historyjka, której muszę jednak dać 8 gwiazdek, ze względu na autora.

Anton CZECHOW - „Długi język”
cd. krótkich form Czechowa. /5-te opowiadanie/. Bohaterka Natalia Michałowa jest niewątpliwie „blondynką”, a najpiękniejszym zdaniem jest:
„-Nawet podczas.... w najpatetyczniejszych miejscach zawsze mu mówiłam:
'- Jednak nie powinieneś się zapominać, żeś ty tylko Tatarzyn, a ja żona radcy stanu' ”

Anton CZECHOW - „Dramat”
cd. krótkich form Czechowa /już 6-ste!/. Dramat pisarza zmuszonego do wysłuchania utworu upartej „pisarki”. Można pomyśleć, ze Wydawnictwo Czarne, w obawie przed podobnymi zdarzeniami, fajnie to skomercjalizowało, i za drobną opłatą opiniuje twórczość nawiedzonych twórców.

Anton CZECHOW - „Dyrektor pod kanapą”
cd. krótkich form Czechowa /7-me opowiadanie/. Scenka z podtytułem „Zakulisowa historia”, a właściwie krotki skecz z udziałem dyrektora teatru i aktorki. Obiecanki, cacanki; sztampa. Wszystko dostępne na „wolne lektury”. Dobra zabawa.

Anton CZECHOW - „Dzieło sztuki”
cd. krótkich form Czechowa /już 8-me, i do zachęty wystarczy/. Piękna historia o obłudzie, z tym, że analogiczna zdarzyła się w PRL-u. Tradycyjnym prezentem z okazji wszelkich uroczystości była bombonierka z pralinkami. Gdy rozeszła się fama, że pralinki bywają zepsute, każdy obdarowany nimi, zachowywał nienaruszone, by kogoś następnego nimi obdarować. /podobnie jak z „Dziełem sztuki”/. Po półtora roku, po wielokrotnej zmianie właściciela, ktoś nieodpowiedzialny otworzył je. Faktycznie, były zepsute. /Tych osiem i wiele więcej fajnych dykteryjek - na „wolne lektury”/.