Monday, 31 March 2014

WOLTER - "POWIASTKI FILOZOFICZNE"

WOLTER   -   “Powiastki  filozoficzne”

KLASYKA,  KTÓRĄ  NALEŻY  ZNAĆ,  a  nie  dyskutować .

Cztery  powiastki:  „Zadig  czyli  los”,  „Tak  toczy  się  światek”, „Kandyd  czyli  optymizm”  oraz    „Prostaczek”.  Wszystko,  co  napisał   Wolter  zostało  gruntownie  przebadane  i  ocenione.  Pozwolę  więc  sobie  tylko  na  krótkie  osobiste  uwagi,  które  zaczynam  od  stwiedzenia,  że  wielokrotnie  czytałem,  nie  tylko  jego  utwory,  lecz  również  Diderota i  nie  wiem,  czy  profesjonalistom  to  się  spodoba  czy  nie,  odczuwam  podobną  i  porównywalną  przyjemność  z  obu  lektur.  Mało  tego,  twierdzę,  że  obaj  stali  sie  zaczynem  Rewolucji  Francuskiej.  Porównajmy:  Wolter  /1694-1778/,  a  Diderot /1713-1784/,  obaj  przez  Kościół  nie  „lubiani”  i  obaj  nie  dożyli  zburzenia  Bastylii.

Co  do  omawianych  opowiadań,  wyczytałem  o  zbieżnosci  etymologicznej  ZADIGA  z  „naszym”  CADYKIEM,  który  oznacza  sprawiedliwego  bądż  prawdomównego. Samo opowiadanie  uważane  jest  jako  autobiograficzne.   Przypomnijmy  też,  że  „candide”   to  dobroduszny,  naiwny.

 Zauważmy  jeszcze,  że  antyklerykalizm  ma  przedstawicieli  „podług  własnej  miary”.  Francja  XVIII  wieku  miała  Woltera  i  Diderota,  a  Polska  XXI  wieku  -  Palikota.