Saturday, 8 March 2014

WITKACY -"Pożegnanie Jesieni"

Stanisław  Ignacy  WITKIEWICZ  - “Pożegnanie  Jesieni”

Obowiązuje  ogólnie  przyjęty  schemat:  w  jakiejkolwiek  wypowiedzi  o  Gombrowiczu  czy  Witkacym  „editorial  corectness”  prowadzi  do  bajdurzenia  w kółko  o  CZYSTEJ  FORMIE  bądż  o  poszukiwaniu  FORMY.  Proponuję  inne  spojrzenie  na  tych dwóch, niewątpliwie  najbardziej  kontrowersyjnych,  polskich  /do  bólu/  pisarzy  dwudziestego  wieku,  tzn  uznanie  ich  za  kontynuatorów  NORWIDA.

Tak,  jak  Norwid -  nieakceptowalni  przez  duży  odłam  ksenofobicznego  społeczeństwa,  z  PATRIOTYCZNĄ  TROSKĄ  wskazywali  na  wady  i  przywary  tegoż.  I  właśnie  za  to  byli  i  są  z  wściekłością  atakowani.

„Pożegnaniu  Jesieni”   najzabawniejsze  wydaje  mnie  się  szyderstwo  autora  z  naszej  głównej  cechy  narodowej  tj  ZAWIŚCI,  którą  i  tak  nazywa  tutaj  łagodnie  - zazdrością:

„O  ile  Atanazy  zazdrościł  trochę  Lohoyskiemu  maski  hrabiego,  mocą  której  był  on  czymś,  choćby  w  Almanachu  Gotajskim,  o  tyle  Jędruś  zazdrościł  /również  trochę/  sławy  Zieziowi  i  skrycie  cierpiał  nad  tym,  że  jest  tylko  „turystą  wśród  ruin”.  Obu  im  zazdrościł  Sajetan  Tempe,  że  mogli  być  właśnie  tymi  nieokreślonymi  stworami,  podczas  kiedy  on  musiał  /koniecznie  musiał/  być  społecznym  działaczem;  a  wszystkim  trzem  razem  zazdrościł  Chwazdrygiel,  marząc  w  głębi  duszy  o  wyrwaniu  się  z  naukowej  pracy  w  życie  społeczne  lub  sztukę.  Ale  wszystko  przechodziła  zazdrość  księdza  Hieronima,  tak  wielka,  że  aż  nieuświadomiona  i  do  niepoznania   przetransformowana  w  żarliwość  nawracania  i  naznaczania  nieznośnych  pokut..”. 

Witkacy  podsumowywuje:   „..być   człowiekiem  to  zazdrościć”.  Ładnie  to  ujął  Michał  Paweł  Markowski,  parafrazując  Mickiewicza:

„Kto  za  życia  nigdy  nie  zazdrościł,  ten  człowiekiem  nie  był  ni  razu”.


„Fanom”  Gombrowicza  i  Witkacego  książki  tej  polecać  nie  trzeba,  a  innym  nie  wolno.