Friday, 26 May 2017

Mika WALTARI - "Mikael Karvajalka"

Mika WALTARI - "Mikael Karvajalka"

Mika Waltari (1908 – 79) był jednym z najpłodniejszych fińskich pisarzy: napisał co najmniej 29 powieści, 15 nowel, 6 zbiorów opowiadań lub baśni, 6 tomów poezji i 26 sztuk teatralnych, także scenariusze, słuchowiska radiowe, reportaże, tłumaczenia, setki recenzji i artykułów. Jest także najbardziej znanym na świecie fińskim pisarzem – jego utwory przetłumaczono na ponad 40 języków.
Dla mnie to przede wszystkim autor arcydzieła "Egipcjanin Sinuhe" (1945), akurat poprzedzającego omawianą książkę (1948). Koncepcja Fina przemierzającego całą Europę jest niewątpliwie interesująca, lecz minusem jest zbytnia naiwność bohatera. Jednakże nasz naiwny Mikael, mimo braku "jaj", spada zawsze na cztery łapy czyli wychodzi z opresji cało, by móc być świadkiem dalszych wydarzeń w XVI wiecznej Europie. A w niej się dzieje aż za dużo jak na 350 stron.
Akcja zaczyna się na płd. - zach. brzegu Finlandii, w Turku, skąd Mikael wyrusza do Europy i basenu Morza Śródziemnego, gdzie spotka go wiele awanturniczych przygód powiązanych z autentycznymi historycznymi wydarzeniami czy miejscami, takimi jak:
„Stockholm bloodbath” tj „Krwawa łaźnia sztokholmska" – egzekucja około stu osób dokonana w Sztokholmie w dniach 8–9 listopada 1520. Dokładna liczba ofiar nie jest znana. Źródła często podają liczbę 82 straconych powołując się na kata tamtych wydarzeń. (W styczniu 1520 Chrystian II zaatakował Szwecję od strony lądu. Najeźdźcy odnieśli zwycięstwo... ..7 września 1520 Sztokholm skapitulował.... ..4 listopada 1520 Chrystian II koronował się na króla Szwecji. Trzy dni później uwolniony z więzienia arcybiskup Gustaw Trolle oskarżył wrogów króla i własnych o herezję. 8 listopada 1520 sąd kościelny skazał kilkadziesiąt osób na karę śmierci, przekazując wykonanie wyroku władzy świeckiej). (Wikipedia)
Studenckie życie na paryskiej Sorbonie w tym czasie;
Protestancka reformacja w Niemczech, "Knights' Revolt" w 1522 czyli powstanie rycerstwa przeciwko arcybiskupowi Trewiru, przeciw Rzymskiemu Katolickiemu Kościołowi, powstanie von Sickingena – do którego doszło w latach 1522–1523 w zachodnich Niemczech i które zainspirowało "German Peasants' War" w latach 1524 -1526 ("Wojna chłopska" - niem. Bauernkrieg - największe antyfeudalne powstanie chłopskie w dziejach Niemiec). Na stronach książki pojawiają się Luther i Müntzer;
Wyprawa hiszpańskich konkwistadorów, ekpedycja Pizarra, do której mało co nie załapał się nasz Mikael;
Polowanie na czarownice i inkwizycja w małym niemieckim miasteczku. Oczywiście ofiara to niewinna dziewczyna;
Wojny w XVI wiecznej Europie i ekspansja cesarstwa ottomańskiego;
"Złupienie Rzymu" ("Sacco di Roma") - zdobycie i złupienie Rzymu w dniach 6 – 14 maja 1527 przez niemiecko-hiszpańskie wojska Karola V podczas wojny z Francją, papieżem Klemensem VII oraz miastami włoskimi (liga w Cognac 1526). Barbarzyńskie zniszczenie miasta położyło kres epoce odrodzenia w Rzymie. (Wikipedia)
Ta obfitość wydarzeń, a szczególnie wojen, miejscami nuży czytelnika, stąd cieszą i najbardziej podobają się "rozrywkowe" strony o czarownicach.
Reasumując - czyta się dobrze, lecz dla mnie Waltari pozostaje "autorem jednej książki" tj "Egipcjanina Sinuhe". Gwiazdek - pewne 7