Evžen Boček - „Dziennik kasztelana”

Debiut,  opublikowany   13  lat  przed  serią  z  „Arystokratką”,  to  kompletnie  inna  półka;  to  powieść  gotycka,  która  wzbudziła  we  mnie  emocje  porównywalne  z  „Opętanymi”  Gombrowicza.  Zamieszczone  uwagi  w  mojej  recenzji  https://wgwg1943.blogspot.com/2014/01/opetani-gombrowicz.html

pozostają  poniekąd  aktualne  i  dlatego  tego  przypadku.  Oczywiście  nasuwa  się  refleksja,  co  by  było,  gdyby   Boček   kontynuował  uprawianie  tego  gatunku.  W  każdym  razie  mamy  tematycznie  książkę  podobną  do  serii,  która  przyniosła  mu  sukces  i  popularność,  a  równocześnie  poznajemy  talent  autora  w  całkowicie  różnym  gatunku  literackim.

Ważne jest,  że  mimo  upływu  20  lat,  książkę  czyta  się  świetnie,  a  sensacyjność  rekompensuje  mniejszą,  niż  we  wspomnianej  serii,  dawkę  czeskiego  humoru.  Duża  frajda  - 8/10,  a  brak  definitywnego  rozwiązania  pozostawia  autorowi  możliwość  powrotu  do  tematu  po  wielu  latach

Evžen Boček - „Arystokratka i fala przestępstw na zamku Kostka”

Opis  Wydawcy:

„Spokój na zamku zostaje zakłócony.
Personel musi zmierzyć się z falą przestępstw przetaczających się przez Kostkę.
Czy w obliczu tak dramatycznych wydarzeń można zachować dobry humor? Oczywiście! Nowi bohaterowie, nowe wątki i kolejna dawka doskonałej rozrywki. Evzen Bocek mistrzowsko bawi się konwencją, serwując gagi i humor sytuacyjny, za które pokochały go setki tysięcy czytelników!”

Śmierć  księżnej  Diany  autor  inteligentnie  wykorzystał  do  wprowadzenia  nowych  wątków  i  postaci,  lecz  co  najważniejsze,  utrzymał   atmosferę  specyficznego  czeskiego  humoru,  pełnego  groteski,  absurdu   i  znakomicie  skonstruowanych  karykaturalnych  postaci.  Nastąpiło  ożywienie,  śmiech  nie  ustępował  do  lektury  ostatniej  strony,  a  ja  odkryłem,  że  mam  jeszcze  jego  debiutancki  „Pamiętnik  kasztelana”,  do   którego  natychmiast  się  zabieram.  A  ta,  o  pechowych  złodziejach,  na  co  najmniej  8/10  zasługuje.

Evžen Boček - „Arystokratka na koniu”

Coraz  krótsze  tomy,  ten  tylko  180  stron (ebook 79).   W  dodatku  tekst skończył  się  na  63 stronie  ebooka,  więc  zawiedziony  tym  skrótem  obniżam  ocenę  do  7/10  i  przechodzę  do części  IV  -  „Arystokratka i fala przestępstw na zamku Kostka”.

Jeszcze  jedna  refleksja  nt  specyfiki  czeskiego  humoru:  oni  potrafią  być  samokrytyczni  i  śmiać  się   z  samych  siebie;  i  tego  im  zazdroszczę,  bo  nam  to  już  nawet  mieszanka  prozaku  z  orzechówką  nie  pomoże

 

Evžen Boček - „Arystokratka w ukropie”

W  notce  Wydawnictwa  czytamy:

„…Kontynuacja "Ostatniej arystokratki", nominowana do nagrody Josefa Škvoreckiego.

NAJLEPIEJ SPRZEDAJĄCA SIĘ CZESKA KSIĄŻKA 2015 ROKU!

Pamiętnik surrealistyczny. Gwarancja czeskiego humoru…”

I  nic  więcej  nie  trzeba  dodawać;  po  prostu  świetna  zabawa  dla  miłośników  groteski  i  teatru  absurdu.  Biorę  się  za  tom  trzeci,  a  ten  podobnie  jak  pierwszy  oceniam  na  8/10

Evžen Boček - „Ostatnia arystokratka”

Evžen Boček (ur.1966)  -  czeski  pisarz  i  kasztelan  zamku  w  Miloticach.  Za  „Ostatnią  arystokratkę” otrzymał nagrodę Miloslava Švandrlíka (cs. Cena Miloslava Švandrlíka), przyznawaną "najzabawniejszej książce roku".  Jest  to  powieść o rodzinie Kostków, która powraca z Ameryki do Czech, by przejąć dawną siedzibę rodu – zamek Kostka.

 Jarosław  Czechowicz  -  

https://krytycznymokiem.blogspot.com/2015/02/ostatnia-arystokratka-evzen-bocek.html

„….W czym tkwi siła "Ostatniej arystokratki"? Może to poczucie humoru autora i budowanie szeregu gagów w taki sposób, by przykuwały czytelnika do surrealistycznej chwilami historii zagubionych w nowej ojczyźnie amerykańskich arystokratów? Dbałość o zarysowanie bardzo wyraźnych sylwetek, wokół których koncentrować się będą mnożone absurdy? A może coś innego, niekoniecznie śmiesznego? Boček bowiem stworzył opowieść o Czechach, którzy niczego o swym kraju nie wiedzą, nie chcą go poznać, na własne życzenie stają się żywymi eksponatami muzealnymi, a jakakolwiek próba wydostania się poza zamek, który przejmują w spadku, kończy się nie tyle katastrofą, ile przede wszystkim rozczarowaniem, bo świat wokół nie jest przestrzenią wartą uwagi…     ….."Ostatnia arystokratka" to dowcipna opowieść o ludzkich pragnieniach, które się nie spełniają, i o oczekiwaniach, jakie nie przystają do życia. Taki charakterologiczny skansen i żywa historia starania się o swoje miejsce, o własny status. Powieść doczekała się w Czechach kontynuacji, a dzisiaj polski czytelnik może zmierzyć się z narracją groteskową, humorystyczną, ale i wnikliwie diagnozującą ślady nieprzystawalności w kraju, w którym wszystko zdaje się do siebie dopasowane….”

Nic  dodać,  nic  ująć,  a  ja  się  już  cieszę  z  lektury  następnych   trzech  tomów.  W  dziedzinie  beztroskiej  groteski  -  8/10

  

Marcin KĄCKI - „Poznań. Miasto grzechu”

Kącki  (ur.76)  jest  szeroko  znany,  szczególnie  po  „Maestro. Historia  milczenia” (2013) i „Białystok.  Biała  siła,  czarna  pamięć” (2015).  Ta  z  2017,  jest    poniekąd  kontynuacją  pierwszej.

„Wydawnictwo  Czarne”:

 

„Duma, porządek, oszczędność, stabilizacja, szacunek dla regulaminów – to poznaniak, Wielkopolanian. Jak jest naprawdę? Poznań według Kąckiego to miasto świetnie zaprojektowane, otwarte na rozwój, przyjazne dla młodych, ale także miasto, którego dusza tkwi w pruskim drylu, miasto, w którym zaangażowanie spotyka się z ignorancją, a pod płaszczykiem religii i ideowości kryją się często agresja, złość i niskie instynkty.

Arcybiskup Juliusz Paetz i młodzi klerycy, Wojciech Krolopp i nieletni chórzyści, marszałek Józef Piłsudski i Roman Dmowski, Małgorzata Musierowicz i Stanisław Barańczak, katolicy i Żydzi, Poznań i reszta Polski. Przyciągające się przeciwieństwa tworzą fascynujący obraz kulis władzy, hipokryzji mieszczaństwa oraz tego, jak potrafimy ulegać ludziom, którzy dzięki grze pozorów i mowie nienawiści wzmacniają podziały społeczne, ideologiczne i religijne.”

Kącki  jest  zdolny,  lecz  odnoszę  wrażenie,  że   „spoczął  na  laurach”;  w  każdym  razie  podzielam  opinię  „Doroty  Lewandowicz”  z  LC:

„..Książka tendencyjna, pisana "pod tezę". Myślałam, że tytuł jest prowokacyjny, ale jednak nie. Autor wybiórczo i stronniczo wręcz manipulacyjnie przedstawia swoją tezę. Czytelnik ma wrażenie, że tylko w Poznaniu tacy ludzie jak Krolop i Paetz mogli działać. Jestem rodowitą poznanianką i naprawdę są w Poznaniu ludzie inni niż pedofile i zboczeńcy…”

Oczywiście,  w  reportażu  wiele  można,  lecz  trzeba  wiedzieć  „po  co?”,  a  subiektywny  atak  Kąckiego  na  wszystko, co  poznańskie,  nie  pasuje  mnie  i  dlatego:   4/10.  Aż  4/10,  bo  Kącki  talent  niewątpliwie  ma  i  stać  go  na  więcej

 

Paweł Piotr RESZKA - „Płuczki. Poszukiwacze żydowskiego złota”

Wikipedia:

„Paweł Piotr Reszka (ur. 1977) – polski dziennikarz i reportażysta.

Absolwent historii na Uniwersytecie im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz podyplomowych studiów dziennikarskich na Uniwersytecie Warszawskim. Dziennikarz lubelskiego oddziału Gazety Wyborczej. Dwukrotnie nominowany do Nagrody Grand Press. W 2016 został laureatem Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za Reportaż Literacki za książkę Diabeł i tabliczka czekolady.

Według tego zbioru reportaży w lubelskim teatrze im. Juliusza Osterwy wystawiono spektakl (prapremiera 31 marca 2017, reżyser Kuba Kowalski..”

„Płuczki…”  wydane  w  2019,  na  LC 7,92 (205 ocen i  39 opinii).   Reportaż  wpisujący  się  w  „polski  rachunek  sumienia”,  dość  makabryczny,  skłaniający  do  pochopnej   krytycznej  oceny  zachowań  uczestników,   zmuszający  do  refleksji  nad  słowami  Nałkowskiej    („Ludzie ludziom zgotowali ten los”),  w  którym  autor  wykazuje  empatię  dla  uczestników  ówczesnych  zdarzeń (Ew.wg św .Mateusza  - „Nie  sądźcie,  abyście  nie  byli  sądzeni”),  stwierdzając:
„..Teraz swoje lata mam i wiem, że kiedyś ludzie byli lepsi niż teraz. Jak jest bieda, jest bat, to wtedy bardziej się szanujemy…”

Świetny  reportaż  pobudzający  do  myślenia.  8/10